Voel jij je wel eens schuldig, omdat je “nee” tegen de ander zegt?
Ik wel. En zo had ik een tijdje terug een goed gesprek met iemand over relaties en communicatie….en de worsteling met schuldgevoelens.

Met wat schroom vertelde zij me hoe vaak ze geconfronteerd wordt met haar schuldgevoelens naar anderen. Of in de praktijk: hoe ze voortdurend schuldgevoelens probeert te omzeilen, door altijd haar uiterste best te doen voor anderen. Maar haar schuldgevoel ligt altijd op de loer en is niet te overzien. De angst niet te voldoen aan de verwachtingen van die ander, maakt dat ze zichzelf steeds op de tweede plek zet. Alsof het haar bestaansrecht geeft. Iets dat op de lange termijn natuurlijk niet echt gezond voor haar is. Wellicht zijn haar lichamelijke klachten hier dan ook wel een uiting van.

Schuld, een lastig fenomeen.

Als je dit met een systemische blik benadert zou je kunnen afvragen: wat heeft dit “alles doen voor anderen” haar ooit opgeleverd, waardoor dit een patroon in haar is geworden?

Het lieve-kleine-meisje in deze persoon, die inmiddels niet zo heel piep meer is, laat zich steeds even zien. Ze leeft volgens het principe: als ik nou maar lief ben voor de ander en doe wat de ander van mij vraagt, ben ik moeite waard! Maar ook: dan kom ik niet in de schuld te staan en daarmee houd ik mezelf veilig.

En begrijp me goed, dit kleine grietje heeft het goed met haar voor. Ze doet haar stinkende best om het iedereen naar de zin te maken en niet in de laatste plaats zichzelf, want ooit was het uiterst effectief om het goed te doen in alle ogen om haar heen. Ooit was het misschien zelfs wel haar redding! Maar nu ze ouder is geworden voelt het ook een beetje als overleven… Want de “ja” naar de ander is vaak ook een “nee” naar zichzelf.

Maar inmiddels is ze niet meer dat brave meisje. En toch is het voor haar moeilijk om te reageren en te voelen vanuit haar volwassen-ik. Wat ze eigenlijk doet is voortdurend trachten in onschuld te leven. Maar helaas, of misschien wel gelukkig… zo zit het leven niet in elkaar. We leven nu eenmaal in een wereld die twee kanten heeft. Goed en kwaad, vrede en oorlog, leven en dood, de dag en de nacht….

Schuld nemen geeft kracht.

Volwassen worden is ook verantwoordelijkheid nemen en daarmee niet altijd met de ander meebewegen en enkel de ruimte nemen die een ander je gunt. En verantwoordelijkheid nemen betekent ook je schuld nemen.

Schuldig zijn is dus het tegenovergestelde van dit lieve meisje of jongetje. Een systemische wetmatigheid is: je schuld nemen geeft kracht. Laat bij de ander wat van hem is en neem wat van jou is. Doe wat voor jou belangrijk is. Je schuld nemen hoort bij het leven. Accepteer dat, doorleef het, voel het en sta er bij stil. Volwassen zijn vraagt soms om slachtoffers maken en daarmee juist jezelf heel serieus nemen. Als je onschuldig wilt zijn, blijf je kind in plaats van dat je volwassen wordt.
Leer dus om schuld te verdragen en je schuldig te voelen!

Hoe zit dit bij jou? Heb jij vaak last van schuldgevoel of kun je het juist gemakkelijk verdragen?

Dit schuldgevoel kun je prachtig opstellen, individueel of samen in een groep. Je ziet dan de dynamieken van de familie en eventuele verstrikkingen die het schuldgevoel in stand houden.

Merel Holleman | www.praktijkkijk.nl

Chat openen
1
Hallo, leuk dat je hier bent! Waarmee kan ik je helpen?